Thứ hai, Ngày 23 Tháng 10 Năm 2017

Người dân phải tự mình diệt muỗi, loăng quăng, bọ gậy tại gia đình mình thì mới có thể dập được dịch sốt xuất huyết

Cập nhật lần cuối: 18 Tháng 7 2017

(YTDP) - Từ đầu năm đến nay, Hà Nội ghi nhận 4.147 ca mắc sốt xuất huyết, đây đang là vấn đề lo ngại của Hà Nội cũng như nhiều địa phương khác trên cả nước. Để hiểu rõ hơn về tình hình dịch bệnh sốt xuất huyết và các biện pháp phòng tránh, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Trần Đắc Phu, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế để hiểu rõ hơn về vấn đề này.

 PGS.TS Trần Đắc Phu, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế phát biểu tại buổi kiểm tra công tác phòng chống dịch bệnh sốt xuất huyết trên địa bàn quận Hoàng Mai

PV: Thưa ông, mặc dù ngành y tế đã vào cuộc quyết liệt thực hiện các biện pháp phòng chống dịch bệnh sốt xuất huyết, nhưng dịch bệnh vẫn có xu hướng tăng và không thuyên giảm, vậy nguyên nhân là do đâu?

PGS.TS Trần Đắc Phu: Dịch sốt xuất huyết năm nay đến sớm hơn mọi năm. Như tại Hà Nội, dịch sốt xuất huyết thường tới vào khoảng tháng 7, tháng 8 nhưng thực tế năm nay sốt xuất huyết xuất hiện ở Hà Nội từ tháng 5, tháng 6. Để chủ động phòng chống dịch bệnh, mặc dù ngành y tế đã vào cuộc quyết liệt và thực hiện các biện pháp phòng dịch nhưng dịch bệnh vẫn gia tăng. Có nhiều nguyên nhân cả về khách quan và chủ quan như vấn đề biến đổi khí hậu, năm nay thời tiết nóng sớm, mưa thất thường, tạo điều kiện cho loăng quăng, bọ gậy phát triển, dẫn đến sốt xuất huyết đến sớm và phát triển; hay vấn đề đô thị hóa của Việt Nam cũng rất là mạnh. Những khu vực trước kia chưa phải là đô thị nhưng bây giờ thành khu đô thị nên có nhiều công trường, công trình đang thi công và có nhiều chất liệu phế thải, xuất hiện nhiều các dụng cụ chứa nước để muỗi có môi trường đẻ trứng; hoặc sự đi lại giao lưu mạnh mẽ giữa các quốc gia, giữa các vùng trong cả nước, các khu vui chơi, giải trí, học sinh, sinh viên, người lao động tự do di chuyển mang theo mầm bệnh sốt xuất huyết khiến dịch bệnh lây lan…

PV: Vấn đề tuyên truyền về phòng chống sốt xuất huyết rất quan trọng. Nhưng cần quan tâm tuyên truyền như thế nào để mang lại hiểu quả cao, thưa ông?

PGS.TS Trần Đắc Phu:Tôi cho rằng công tác tuyên truyền phòng chống dịch bệnh sốt xuất huyết là rất quan trọng. Muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết đẻ trứng là thường xuyên và đẻ trong dụng cụ ở chính trong nhà, các đồ phế thải chứa nước khác nhau. Nếu như có dụng cụ chứa nước, có nước mưa mới thì muỗi sẽ đẻ trứng và trong thời gian hơn 1 tuần, khoảng chu kỳ 8,5 ngày nó sẽ thành muỗi mới. Cán bộ y tế hay cộng tác viên không thể hàng ngày, hàng tuần đi lật úp các dụng cụ chứa nước cho từng hộ dân được. Chính vì vậy, tự người dân diệt muỗi, loăng quăng, bọ gậy tại chính gia đình nhà mình mới có thể dập được dịch sốt xuất huyết. Thế nhưng, rõ ràng trong thời gian qua, nhận thức người dân chưa được cao, nhiều người dân chưa thấy việc giải quyết các dụng cụ chứa loăng quăng, bọ gậy để muỗi không phát triển là phòng chống hiệu quả bệnh sốt xuất huyết; cũng có người dân chưa có ý thức phối hợp phun hóa chất diệt muỗi hoặc chỉ cho phun ở tầng 1 mà không cho phun toàn bộ khu nhà từ cao xuống thấp, từ trong ra ngoài. Nếu không cho phun hóa chất diệt muỗi toàn bộ khu nhà thì muỗi truyền bệnh vẫn còn và nó tiếp tục đẻ trứng, lây lan từ gia đình này sang gia đình khác, nguồn bệnh tiếp tục lây từ người này sang người khác. Do đó, cần tuyên truyền sao cho người dân nhận thức được vấn đề và tự hành động, tự thực hiện các biện pháp phòng bệnh không chỉ bảo vệ sức khỏe cho chính bản thân, gia đình, mà còn bảo vệ sức khỏe cho cả cộng đồng.

PV: Việc phun hóa chất phòng chống sốt xuất huyết có ảnh hưởng đến sức khỏe hay không và phun hóa chất có hiệu quả như thế nào trong phòng chống sốt xuất huyết?

PGS.TS Trần Đắc Phu: Hóa chất phun diệt muỗi được đưa vào sử dụng là an toàn bởi đã được kiểm nghiệm chất lượng, đã được thẩm định và cấp giấy phép của Bộ Y tế nên không gây độc đối với sức khỏe con người. Phun hóa chất phòng chống dịch sốt xuất huyết là phun không gian ở thể tích cực nhỏ với lượng hóa chất cực nhỏ dưới dạng phun sương nhưng có hiệu quả tối đa diệt được muỗi vằn trưởng thành nhiễm vi rút truyền bệnh sốt xuất huyết. Khi phun hóa chất diệt muỗi người dân cần đậy kín các dụng cụ ăn uống, phải đóng kín cửa tạo không gian cho muỗi chết và đi ra ngoài sau 30 phút người dân mới vào nhà. Nhưng để diệt tận gốc nguồn bệnh truyền nhiễm thì ngoài phun hóa chất cần diệt loăng quăng, bọ gậy.

PV: Tình hình diễn biến của dịch bệnh sốt xuất huyết khá phức tạp, đã có trường hợp tử vong do bệnh sốt xuất huyết. Trong khi đó, người dân vẫn thờ ơ, coi thường dịch bệnh. Ông đánh giá thế nào về sai lầm trong điều trị sốt xuất huyết mà người dân mắc phải?

PGS.TS Trần Đắc Phu: Sai lầm thứ nhất là người dân đang coi thường dịch bệnh sốt xuất huyết và cho rằng bệnh sốt xuất huyết là bệnh không thật sự nguy hiểm. Coi thường thứ hai là bản thân ngày đầu bệnh nhân chỉ có biểu hiện sốt, không đến cơ sở y tế khám. Để bệnh diễn biến nặng lên mới đi khám thì bệnh đã nặng rồi và việc điều trị cũng khó khăn hơn. Việc thứ ba là người bệnh đi chữa bệnh lòng vòng qua các cơ sở tư nhân, cán bộ y tế đó không có năng lực chẩn đoán, không hiểu rõ dịch tễ của căn bệnh sốt xuất huyết nên cứ điều trị theo hướng sốt cảm cúm hoặc sốt vi rút thông thường thì đến khi bệnh nặng hơn không thể cứu vãn được nữa.

PV: Các trường hợp mắc bệnh sốt xuất huyết cần lưu ý những gì thưa ông?

PGS.TS Trần Đắc Phu: Các trường hợp sốt xuất huyết thì có từ thể rất nhẹ biểu hiện chỉ là sốt, nhưng có những trường hợp rất là nặng như tụt huyết áp gây ra sốc gọi là sốc do sốt xuất huyết, chảy máu nội tạng, chảy máu chân răng, xuất huyết dưới da, phụ nữ xuất hiện hành kinh sớm hơn chu kỳ bình thường, kỳ kinh kéo dài hơn bình thường… Việc chuyển đổi giữa thể nhẹ sang thể nặng rất nhanh nên rất khó có thể kiểm soát được. Bên cạnh đó, bệnh sốt xuất huyết khó phát hiện và có thể lẫn lộn với các bệnh khác như bệnh cúm hay sốt thông thường, không phải cán bộ y tế nào cũng chẩn đoán đúng ngay sốt xuất huyết từ ban đầu mà phải theo dõi thường xuyên cơn sốt mới có thể xác định được bệnh. Dó đó, khi người dân có các biểu hiện sốt cần đến cơ sở y tế để được các bác sĩ khám, phát hiện bệnh, chẩn đoán đấy có phải bệnh sốt xuất huyết hay không và được điều trị kịp thời. Đặc biệt lưu ý, người bệnh mắc sốt xuất huyết không nên tự ý truyền dịch, dùng thuốc điều trị. Nếu người dân bỗng dưng sốt cao chỉ nên dùng paracetamol để hạ sốt, không dùng aspirin (acetyl salicylic acid), analgin, ibuprofen để điều trị cho đến khi khẳng định được không phải do sốt xuất huyết. Vì những thuốc này có thể gây xuất huyết nặng hơn.

PV: Ông có những khuyến cáo như thế nào về việc đẩy mạnh công tác phòng chống dịch bệnh sốt xuất huyết hiệu quả hiện nay?

PGS.TS Trần Đắc Phu: Bệnh sốt xuất huyết hiện chưa có vắc xin phòng bệnh và thuốc điều trị đặc hiệu. Việc phòng bệnh sốt xuất huyết hiệu quả nằm trong tâm tay của mỗi người dân. Chỉ cần hàng tuần, người dân tích cực vệ sinh mội trường loại bỏ, lật úp các vật liệu phế thải, các hốc nước tự nhiên không cho muỗi đẻ trứng như chai, lọ, lốp xe; ngủ màn, mặc quần áo dài phòng muỗi đốt ngay cả ban ngày; tích cực phối hợp với ngành y tế trong các đợt phun hóa chất phòng chống dịch. Không có muỗi, không có loăng quăng, bọ gậy, không có sốt xuất huyết…

Trân trọng cảm ơn ông!

Đức Vân

Bản quyền thuộc Trung tâm Y tế dự phòng Hà Nội. Giấy phép thiết lập Website số 938/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông cấp ngày 10/4/2015

Địa chỉ cơ quan: 70 Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội   ĐT: (024) 3 834 35 37

Trưởng ban biên tập:  TS.BS Nguyễn Nhật Cảm, Giám đốc Trung tâm